سلطان محمد ميرزا قاجار
120
سفرنامه سيف الدوله ( معروف به سفرنامه مكه ) ( فارسى )
اهرام ثلاثه از بناهاى عجيب دنيا گنبد هرمان است كه در چهار فرسخى مصر واقع است . سه گنبد آن بزرگ است يكى بزرگتر از آندو . از قرارى كه گفتند سيصد پا ارتفاع دارد . دوتاى ديگر به مراتب از يكديگر كوچكتر [ و ] اين سه گنبد نزديك يكديگرند . هفت گنبد كوچك ديگر هست [ كه ] از اين سه دور و خيلى كوچكتر از اينها [ ست ] . شكل همه از روى زمين مربع ، بلند كه مىشوى هر ضلعى ، يك شكل مثلث است كه سر بههم گذارده است . همهء اينها از سنگهاى بسيار بزرگ ساخته شده است و مقبره بوده است . مرد [ ه ] ها را در تابوتهاى سنگى يكپارچهء دردار گذاشته بودهاند و صورت همان شخص را بر در تابوتش بر سنگ نقش كرده ، دوايى به مرد [ ه ] ها زده بودهاند . كه عيب نمىكرده است ؛ در اين گنبدها مرتبه به مرتبه گذاشته بودهاند ، كه از آن مرد [ ه ] ها بهجهت تماشا به مصر و اسلامبول [ 70 ب ] و فرنگستان برده [ و ] موجود است . تصاوير اهرام در اين گنبدها تصاوير انسان و حيوانات نقش كردهاند . صورتهاى مجسم زياد هم در اطراف اين گنبدها بوده است . بعضى را كه حمل و نقلش ممكن بوده است به اطراف عالم بردهاند . بعضى ديگر باقى است . هنوز زمينهاى اطراف اين گنبدها و اطراف مصر را حفر مىكنند [ و ] تصاوير و اسبابهاى غريب از سنگ و طلا ساخته ، پيدا مىشود و به قيمتهاى بسيار گزاف خريده به اطراف عالم مىبرند . تفصيل اين بنا در عالم آنقدر مشهور است كه زحمت تحرير من لازم نيست . بلا شبهه اين بنا پيش از طوفان « 4 » بوده است .
--> - روى زمين راه مىرود . بر اكثر از حيوانات بحرى و برى غالب است . پوست سختى دارد كه حربه بر او كارگر نيست . هنگامى جفتى ( يعنى جفتگيرى ) با ماده ، مست شوند . در وقت مستى آنها را صيد كنند . من يكى از اين جانور را ديدم . از شتر بزرگتر بود . بسيار حيوان عجيبى است . ( حاشيهء متن ) . ( 4 ) . اشاره به طوفان نوح است .